atha stanaroganidānam | sakṣīrau vā'pyadugdhau vā prāpya doṣaḥ stanau striyāḥ
| pradūṣya māṃsarudhiraṃ stanarogāya kalpate
||1||
sūtikārogādhikārāt stanarogā ucyante| pāribhāṣikastanarogasamprāptimāha–
sakṣīrau vā'pītyādi| sakṣīrau garbhavatyāḥ, adugdhau veti dohadāyogena
prasūtāyāḥ, stanau prāpyeti vivṛtadhamanīmukhenāviśya, stanarogaśabdena
‘stanakopa’ iti prasiddho roga ucyate||1||
sūtikārogādhikārātstanarogā ucyante| pāribhāṣikastanarogasamprāptimāha–
sakṣīrāvityādi| garbhavatyāḥ sakṣīrau
1| adugdhau veti dohadāyogena prasūtāyāḥ| stanau prāpyeti vivṛtadhamanīmukhena
praviśya| stanarogaśabdenātra ‘stanakopa’ iti prasiddho roga ucyate||1||
pañcānāmapi teṣāṃ hi raktajaṃ vidradhiṃ vinā | lakṣaṇāni samānāni
bāhyavidradhilakṣaṇaiḥ ||2||
teṣāṃ vātapittakaphasannipātāgantujānāmatideśena lakṣaṇamāha–
pañcānāmapītyādi| etat subodhyam| āgantustanarogo'bhighātena śalyena ca|
raktajasyāsambhavo vyādhisvabhāvāt||2||
teṣāṃ vātakaphapittasannipātāgantujānāmatideśena lakṣaṇamāha– pañcānāmityādi|
sugamam||2||
iti śrīmādhavakaraviracite mādhavanidāne stanaroganidānaṃ samāptam
||66||
iti śrīkaṇṭhadattakṛtāyāṃ madhukośavyākhyāyāṃ stanaroganidānaṃ samāptam||66||
2
iti śrīvācaspativaidyaviracitāyāṃ mādhavanidānavyākhyāyāmātaṅkadarpaṇākhyāyāṃ
stanaroganidānam||66||